Лора Фер (Laura Feer) беше првата македонска активистка за трансродови права и правата на сексуалните работници_чки и основачка на СТАР – Првиот колектив на сексуални работници_чки на Балканот. Голем дел од животот живеела во Канада, каде што прерано почина на само 34 години. Лора Фер исто така го изведе првиот дрег настап во Скопје.

„Пред да осудите или стигматизирате некој кој е поразличен од вас, најпрво запрашајте се зошто и кого судите, дали нè познавате навистина доволно добро, дали располагате со информации за трансродните лица. Не пример: дали знаете дека трансродните лица често се хетеросексуални? Дали знаете дека постојат луѓе кои поседуваат машки и женски родов идентитет? Дали знаете дека машките кои имаат женски манири и обратно не секогаш се геј? Дали знаете дека хомосексуалноста е една од трите главни сексуални ориентации? Дали знаете дека парадата на гордоста на ЛГБТ лицата е мерка по која се мери толерантноста на едно општество и држава? Дали знаете дека мерка за добра политика и грижа за населението во една држава е нејзиниот однос кон малцинските групи?“

ЛОРА ФЕР, ОКНО.МК

Објава за збогум од нејзините колеги од СТАР: 

„Сѐ започна со тебе драга! Нѐ охрабри, ни даде визија и кога знаеше дека можеме сами си замина. Тогаш замина за да леташ во животот, да леташ низ светов, да бидеш некаде пак главна! Недостасуваше неизмерно, те имаше, па те немаше, ама секогаш во вистинско време и секогаш со причина, секогаш за да нѐ потсетиш за вистинскиот активизам, за вистинската борба! Беше ли свесна колкава инспирација беше ти за нашата заедница? Знаеше ли дека нема никој да те замени? Ти за нас беше сето она што сакаме да го имаме и сето она што нас секогаш нѐ прави горди. Сега секоја помисла на тебе неподносливо боли. СТАР е твоето бебе, а ти за СТАР си неговата ѕвезда. Сакаме да знаеш дека ќе се грижиме за сите наши сестри, и нема да го заборавиме твојот силен активизам! Ќе се бориме силно за сѐ она што ти не стигна да се избориш. Ветуваме! Лепотице, што да ти кажеме, остана толку многу некажано – сигурно ни се смешкаш сега некаде од горе! Чао Лора!“.

Кочо Андоновски, бранител на човековите права и поборник за ЛГБТ+ правата, стана првата личност која јавно се „аутираше“ пред македонските медиуми на 19 април 2005 во емисијата „Чуму“ на А1 телевизија, во тоа време најгледаната телевизија во земјата. Андоновски се појави на малите екрани како геј маж и претседател на Македонската Асоцијација за Слободна Сексуална Ориентација (МАССО). Андоновски имаше интегрална улога во спремањето на општ Закон за недискриминација во 2008 и во организирањето на првиот Марш на Толеранцијата во Македонија во 2009.

Реакциите беа бурни. Луѓе ми кажуваа дека многумина наместиле аларми, да „не заборават да го видат педерот, кој јавно ќе каже дека е тоа“. Тие можеби гледале во „педер“ секој ден, но не знаеле за тоа. Она што за мене беше шокантно е поддршката која ја добив. Особено од хетеросексуалците. Тоа, веројатно, е тешко да им се објасни на младите денес. Особено на овие кои израснаа во периодот од 2006 година, па наваму. 

Имаше и негативни реакции. Имаше негативни реакции и од луѓе кои се припадници на ЛГБТИ заедницата. Особено оние кои беа конформирани и веќе имаа воспоставено систем на функционирање во такви услови на невидливост или непостоење. Она што ми паѓа на памет, преку што можам да ја објаснам таа ситуација, е споредбата со онаа политика на армијата во САД, а која неодамна беше укината: don’t ask – don’t tell, или така наречен „двоен живот“. Рушењето на тој конформизам на луѓе кои се слеале во едно исклучувачко, затворено општество каде ЛГБТИ луѓето „не постојат“, секако дека предизвика негативни реакции. 

кочо андоновски, окно.мк

Првиот Dykes on Bikes марш во Скопје се одржа на 22 јуни 2022 на плоштад Македонија во склоп на Skopje Pride 2022.

Подолу погледнете ги фотографиите на Виктор Ирвин Иванов.

За Медуза, Елена Петрова пишуваше за значајноста на Dykes on Bikes поворката како дел од ЛГБТК+ протестите и маршовите ширум светот:

Dykes on Bikes маршот е составен дел од протестите, маршовите и Парадите на гордост насекаде низ светот. Иако Dykes on Bikes е генерално моторциклистички клуб, првиот ваков марш во Скопје беше на велосипеди, скејтборди и ролерки со цел да се вклучат повеќе млади лица, да е попристапно и да поттикнува зголемување на еколошката свест. Покрај неопходните современи прилагодувања, бучавата којашто се создава со возење на моторцикл е клучна во приказната за Dykes on Bikes. Сакајќи да бидат политички чуени, во 1976 година, група лезбејки и бунтовнички на моторцикли се вклучуваат во Парадата на гордоста во Сан Франциско. Оттогаш лезбејското сестринство и лезбејскиот политички активизам на Dykes on Bikes е клучен дел од многу протести и Паради низ светот.

Моторциклистичката култура е субкултурата во која доминираат машките идентитети во рамките на работничката класа. Како противтежа на ваквата зацементирана културна атмосфера, Dykes on Bikes си играат со женственостите и мажественостите преку моторциклистички вештини, облекувањето и стиловите со самото тоа што возат моторцикл. Покрај доминантните концептуализации на возењето мотор како синоним за слобода, бегство и индивидуалност, Dykes on Bikes ги слават и вреднуваат поимите за колективен идентитет и чувството на припадност.

Еве еден краток времеслед на историското движење Dykes on Bikes:

• 1915 година

Ефи Хочкис е првата жена што вози низ САД на мотоцикл, во период кога за повеќето жени било невообичаено или недозволиво да патуваат далеку без придружба, а камоли со мотор со три брзини.

•  1930-1950-ти

Дот Робинсон се натпреварува со мажи во трки на издржливост со мотоцикли… и победува! Меѓудругото е и ко-основачка на првиот женски мото клуб во светот: “The Motor Maids”. Дот Робинсон е позната како „Првата дама на мотоциклизмот“ и играла клучна улога во прифаќањето на жените како возачки на мотоцикли, а не само како патнички.

• 1930-тите и 40-тите години

Беси Стрингфилд станува првата црна жена во светот којашто вози крос-кантри и тоа соло.

• Првата и Втората светска војна

Во текот на двете светски војни, жените масовно влегле на пазарот на труд и со тоа станале инженери, механичари и слични професии коишто инаку биле исклучиво машки области. Во Америка, Рози Риветер е најпопуларниот културен симбол за оваа промена, но одредена група на жени се приклониле кон помажествен изглед и носеле „машка облека“ со залижана коса.

Во Велика Британија жените биле регрутирани како курирки на мотоцикли. Курирките посредувале итна комуникација меѓу штабовите и воените единици, возеле низ мински полиња, бомбардирање и рации.

• 1976 година – Парада на гордоста во Сан Франциско.

Мала група лезбејки решиле да се приклучат на парадата на моторциклите. За да не им се преграт моторите за време на маршот се префрлиле на предниот дел на поворката и оттогаш нивното место е таму. Популарна анегдота е дека репортер од весникот “San Francisco Chronicle” наслушнал кога некој/а од маршот извикал/а “Dykes on bikes “, и го ставил името во колумната за маршот.

Денес моторциклистичкиот клуб брои 22 поглавја на меѓународно ниво – сите управувани од седиштето во Сан Франциско. На oвој начин, Dykes on Bikes® секоја година обезбедува простор за квир мотоциклистите ширум светот и со тоа гласно се залага за еднакви права на ЛГБТК+ во моторциклистичките кругови, но и во општеството. Бучавата што ја предизвикува Dykes on Bikes поворката е клучен дел од ЛГБТК+ протестите и маршовите ширум светот. Во овој контекст, бучавата го пореметува хетеронормативниот мото-наратив, зависен од структурите на моќ диригирани од бели мажи.